SON DAKİKA

Muz Seralarının Çoğalması İyi mi Kötü mü?

Bu haber 03 Ekim 2021 - 0:04 'de eklendi.
Abone ol

Mersin merkez ve ilçelerinde her taraf muz seralarıyla dolmaya başladı. Muz seralarının plansız bir şekilde hızla artması birçok sorunu da beraberinde getiriyor. Muz seralarının bu kadar hızlı artmasında en önemli etkenler hiç şüphe yok ki iktidarın muz seralarına sağladığı kredi ve ithal muz için uyguladığı ton başına 690 dolar Toplu Konut Fonu, %8 KDV ve %7 gümrük vergisi nedeniyle muz fiyatlarının artması. 

Muz, yetiştirilmesi sırasında en çok su tüketen tarım ürünlerinden birisi. Muz için su sevdalısı meyve diyebiliriz. Her sera ürününde olduğu gibi muzda da kullanılan tarımsal kimyasalların ve atık riski daha da artıyor ve toprak kısa bir süre içinde verimsizleşiyor.

Aslında bunlar kadar önemli bir konu daha var. Hayatı boyunca tarımla ilgilenmemiş kişilerin muz işine soyunması. Petrolcüler, inşaat müteahhitleri, doktorlar, serbest meslek erbapları, elektronikçiler, sanayiciler vs. muz serası yapmak için adeta birbiriyle yarışıyor. Bu durum diğer tarım ürünleri içinde büyük tehlike. İnşallah, bir zamanlar nar bahçeleri için yapılan hatalar muz işinde tekrarlamaz. Nerede o nar bahçeleri?

1986 yılında Kuveyt’ten TIR’la getirilen ilk Çikita Muz ithalatı çok ses getirmişti. Daha sonraki yıllarda ithalatın hızla artması nedeniyle yerli muz üreticileri seslerini yükseltince ithalat önemli ölçüde frenlendi. Muz üreticilerinin kooperatif ya da birlik şeklinde örgütlenmeleri iyi bir şey. Birlikten kuvvet doğar. Geçenlerde Akdeniz Muz Üreticileri Kooperatifi’nin bir paylaşımına denk geldim. Üyelerine, Azman ve Grand muz cinslerinde ortalama fiyatların 8.- TL olduğu yönünde tavsiyede bulunuyor. Yani, tüccara bu fiyattan aşağı bir teklifle yanımıza gelmeyin diyor.

Muz sektöründe maliyetler ve fiyatlar konusunda özet bir çalışma yaptığımızda karşımıza şöyle bir tablo çıkıyor. Muz serası yatırımı yaklaşık 3-4 yılda kendini amorti ediyor. Dönüm başına 20 bin gider karşılığında 45 bin gelir elde edebiliyorsunuz. Bir dönüm sera maliyeti özelliklerine göre 100-150 bin. Şimdilik çok avantajlı bir yatırım. İş insanı ticarette kar ya da zararın kardeş olduğunu çok iyi bilir. Kar gördüğü yerde yatırım yapmak en doğal hakkıdır. Ancak, muz bu kadar korunurken, pamuk başta olmak üzere birçok tarım ürününün yok sayılması doğru değildir. Paranın zaman değeri açısından objektif tespitler yapılması önemlidir.

Serada 7.50’ye alınan bir kilo muzun maliyeti ambalaj, işçilik, sap firesi, stopaj ve hal rüsumu, nakliye masraflarıyla 10 liraya kadar çıkıyor. Üç harfli marketler zinciri ortalama yüzde 8 kar ve yüzde 8 KDV ile tüketiciye sunuyor. İthal muz fiyatları yerli muzdan 3-4 lira daha yüksek. Onu da kalite ve lezzet farkı olarak tanımlayabiliriz.

Atatürk'ün Katilleri - Hüseyin Hakkı Kahveci

Türkiye’de bir yılda üretilen 600 bin ton muzun yüzde 60’ı Mersin’de üretilmektedir. Muz üreticilerine yönelik yeterli araştırma ve eğitim faaliyeti yapıldığını söyleyemeyiz. Uygun üretim modelleri, sera teknolojileri, üretim teknikleri, işleme ve sarartma teknikleri konusunda üreticiler bilgilendirilmelidir.

Muz seralarından da anlaşıldığı üzere tarımda çağdaş bir üretim biçimine erişemedik. Tarımsal üretim artışı, daha fazla tarım alanı işletmek ve girdi tüketmekle değil, sermaye ve teknoloji yoğun üretim biçimiyle verimliliği artırma yoluyla sağlanmalıdır. Kırsalda sürekli gelir kaybeden ama orada çok kaynağı olan bir ülkeyiz. Bu tabloyu lehimize çevirme şansına sahibiz.   

Ahmet Akın

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

1950 yılında doğdu. Mersin İleri İlkokulu ve Mersin Ticaret Lisesinden sonra 1971 yılında Adana İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi İşletme bölümünden mezun oldu. Özel teşebbüste üretim planlama, pazarlama ve muhasebe departmanlarında görev yaptı. 1976 yılında Mersin’de Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olarak çalışmaya başladı. Mali Müşavir ve Muhasebeciler Birliği Dernek çalışmalarında bulundu. 1990-1998 döneminde Mersin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanlığı görevini üstlendi. Mersin Üniversitesi Geliştirme Vakfı (MÜGEV), Mersin İdman Yurdu Spor ve Eğitim Vakfı (MİYSEV) ve Mali Müşavirler Eğitim Vakfı (MEV) kurucu üyesi oldu. Mersin Atatürkçü Düşünce Derneği, Mersin Tüccar Kulübü, Mersin Tenis Kulübü, Mersin Briç Spor Kulübü, Mersin Temiz Toplum Derneği, İçel Sanat Kulübü, Mersin İdman Yurdu Spor Kulübü, Mersin Kuvayı Milliye Spor Kulübü, SODEV, Mersin Ticaret Liseliler Derneği, Türkiye Muhasebe Uzmanları Derneği, Galatasaray Spor Kulübü, Yenişehir Briç Spor Kulübü ve 1972 yılından itibaren Cumhuriyet Halk Partisi üyesi. 2013 yılından beri de Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Meclis üyeliği görevini yürütmekte. Gazeteci-Yazarlığa devam ediyor. “Konular ve Görüşler” ile “Sözün Bittiği Yerdeyiz” isimli, İhracat Sektöründe Tekdüzen Muhasebe ve Kambiyo, Serbest Bölgeler, Maliyet Muhasebesi, Dış Ticaret İşlemlerinde Tekdüzen Muhasebe ve Kambiyo, İnşaat Sektöründe Tekdüzen Muhasebe ve Yapı Kooperatifleri konulu kitaplarım yayımlandı. Adana Yeminli Mali Müşavirler Odası üyesi üyesiyim. Halen Yeminli Mali Müşavir olarak Mersin’de faaliyet göstermekte. 1998-2008 döneminde TÜRMOB ve TESMER’de Yönetim Kurulu Üyeliği yaptı. Evli ve Barış, Serdar ve Murat adlarında üç çocuk babası.

BUGÜN ÇOK OKUNANLAR

BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR

Parlamento Haber | Korku yok!