Tansiyonu düşürme hamlesi

Almanya Başbakanı Angela Merkel’in Gümrük Birliği’ni güncellemeyeceklerine dair açıklaması ardından Avrupa Birliği (AB) Bakanı Ömer Çelik, “AB’ye talimat verilmemeli” dedi. Ancak Almanya, AB nezdinde girişimlerine başladı bile.

İngiltere’nin Amerika ve Avrupa’dan Sorumlu Devlet Bakanı Alan Duncan ile görüşmesinin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan AB Bakanı Ömer Çelik, Almanya Başbakanı Angela Merkel’in çarşamba günü Türkiye ile “Gümrük Birliği’nin genişletilmesini hayata geçirmeyecekleri” yönündeki sözlerini “talihsiz bir açıklama” olarak nitelendirdi. Çelik, Merkel’in sözlerini “AB için zaaf oluşturacak bir açıklama” olarak gördüğünü belirterek, “AB’ye bir Avrupa ülkesi talimat vermemelidir” dedi.

‘Sorun olur ama…’
Çelik konuşmasının devamında, “Türkiye AB ülkeleriyle sorun yaşayabilir. Ama bu sorunları ülkeler kendilerine indirgememelidir. Birliğin genetiğinde bir değişime yol açar. Almanya ve Türkiye arasındaki sorunun AB’ye yansımasına AB Komisyonu izin vermemelidir. Bu AB’nin temel mekanizmasına aykırıdır” ifadelerini kullandı.

Çelik ayrıca Gümrük Birliği’nin modernizasyonunun Türkiye’nin tek taraflı olarak istediği bir şey olmadığını, serbest ticaretin artırılmasının her iki taraf için olumlu olduğunu kaydetti. AB Bakanı Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin “Türkiye’ye bir lütufmuş” gibi yansıtıldığını söyledi.

Almanya girişimlere başladı
Merkel’in çıkışı ardından Çelik’ten gelen bu hamle ‘tansiyonu düşürme’ hamlesi olarak kayda geçerken Almanya ise AB nezdinde çeşitli girişimlerde bulunmaya başladığı ortaya çıktı. Deutsche Welle Türkçe’nin haberine göre Merkel hükümetinin, 1 Temmuz’da AB Dönem Başkanlığını üstlenen Estonya ile temaslarında, Türkiye ile Gümrük Birliği’nin güncelleştirilmesi konusunun, “hiç bir şekilde gündeme alınmaması” yönünde beklentisini ilettiği, bunun gerekçelerini anlattığı öğrenildi.
Türkiye’de demokrasi ve insan hakları alanında yaşanan kaygı verici nitelikte son gelişmelerin ardından, AB’nin Ankara üzerinde ciddi biçimde etkisi olacak adımlar atması gerektiğini vurgulayan Berlin, mevcut koşullarda Gümrük Birliği konusunda, ön hazırlık niteliğinde görüşmelerin bile yapılmasının, doğru bir mesaj olmayacağını vurguladı.

‘Devlet politikası’
Öte yandan Almanya, Türkiye’ye karşı aldığı bu yeniş pozisyonu bir “seçim hamlesi” olarak değil, “yeni devlet politikası” olarak tanımlıyor. Alman hükümetinin bu yeni pozisyonu konusunda yalnızca AB Dönem Başkanlığı ve AB Komisyonu ile değil, diğer AB başkentleriyle de eşzamanlı görüşmeler yapıyor ve bu yeni yaklaşıma destek istiyor. AB ülkelerine gerilimin nedenlerine dair bilgi veren Almanya, Ankara yönetimine karşı kararlaştırdığı ve ‘kaçınılmaz’ olarak nitelendirdiği önemleri de aktarıyor.
AB’li diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre üye ülke hükümetlerinden yeni Türkiye politikasına destek talep eden Almanya AB’nin ortaya koyacağı ortak tavrın Türk hükümetinin AB’nin temel değerleri olan hukuk devleti ve demokratik özgürlüklere yeniden yöneltilmesinde etkili olacağı görüşünü savunuyor.

Gümrük Birliği’ni güncelleme konusunda AB ile Türkiye arasında müzakerelerin başlayabilmesi için, AB üye devletlerinin Komisyon’a yetki vermesi gerekiyor. Diplomatlar, Almanya’nın bu yetki öncesinde sürece zemin hazırlayacak, hazırlık görüşmelerine dahi yeşil ışık yakmayacağını kaydediyorlar.

***

İngiliz Bakan, Kılıçdaroğlu ile görüştü
Türkiye’ye bir dizi resmi ziyaret için gelen ve iktidar yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştiren İngiltere Devlet Bakanı Alan Duncan, dün CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile de bir araya geldi. TBMM’de yapılan görüşmede CHP’nin dış politikadan sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Öztürk Yılmaz da hazır bulundu.