Türkiye Uzmanı Steinbach Almanya ile krizi yorumladı: İki

AYLİN KÖR

Almanya’nın önde gelen Ortadoğu ve Türkiye uzmanlarından Humboldt Viadrina Üniversitesi Ortadoğu Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Udo Steinbach, Berlin ile Ankara arasındaki siyasi krize dair sorularımızı yanıtladı.

Türkiye ile Almanya arasında süregiden gerginliğin her iki ülke açısından da olumsuz etkilerinin olduğuna dikkat çeken Steinbach, Türkiye ve Almanya’nın birbirine ihtiyacının olduğunu, bu olumsuzluklar arttıkça yeni çekişmelerin yaşanacağını ifade etti.

Bu gerginliğin Almanya’da yaşayan Türkleri de etkilediğini belirten Steinbach, “Türkiye Cumhurbaşkanı’nın yarattığı izlenimden dolayı Türklerin entegre edilemeyeceği düşünülüyor ve bu düşünce maalesef giderek daha geniş toplumlara yayılıyor” dedi.
Steinbach, bu krizin nereye varabileceğine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “Buradaki Türk gruplar arasında daha fazla gerginlik olmamasını diliyorum. Eğer gerçekten Türk askerleri Suriye’deki Kürtlere karşı bir operasyona kalkışırlarsa, Almanya’daki Kürt militanlar da sokaklarda kendilerini gösterecekler. Bunun dışında Gülen Cemaati’nin ve Gülen Cemaati’ni terörist olarak görenlerin arasındaki gerginlik Almanya’da oldukça büyük. Bunlar çok olumsuz gelişmeler, umarım politik güçler bu durama el koyar ve demokratik kurumlara dönülür. Savaşarak değil, politik bir şekilde birlikte bir çözüme gidilmeli. Belki bu dile kolay gibi gözüküyor ama başka alternatif yol yok.”

»Türkiye laiklikten uzaklaşıyor demokratik bir ülkeye geri dönüş şansı var mı?
Henüz demokrasi tamamen ortadan kalkmış değil, bunu söylememin sebebi ise 2019 yılında ya da daha erken yapılacak olan seçimler. Ama evet demokrasi birçok yönden engelleniyor mesela adliye artık bağımsız çalışmıyor. Muhalefetlerse artıyor mesela Ankara’dan İstanbul’a kadar yapılan adalet yürüyüşü. Pozitif konuşursak demokratik hareketlenmeler hala var ve belki seçimlere kadar bir şeyler değişebilir. Türkiye Cumhurbaşkanı gelecek seçimleri de alabilmek için elinden geleni ardına koymayacak, buna karşı CHP de önlemler almaya başlamalı. Demokrasi adına olan umutlarımızı kaybetmemeliyiz ve demokrasi kavramı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan mümkün değil.

»Erdoğan’ın sert çıkışlarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Hiç alışılagelmiş değil. Bu davranışlarının asıl nedeni çok büyük bir toplum tarafından Türkiye’ye yaptığı haksızlıklarla suçlanıyor olmasıdır. Batı ve ABD’nin hatta bütün dünyanın Türkiye’nin güçlenmesine karşı olduklarını iddia ediyor ve bu şekilde belli bir toplumu ve seçmenleri de kışkırtıyor. Almanya’ya karşı faşistlik suçlamalarında bulunması ve sonrasında dış işleri başkanına karşı tamamen kişisel agresif tavırları da rahatsız edici.

»Erdoğan’ın bu noktaya gelmesinde Almanya’nın da payı var mı?
Erdoğan’ın yükselişinden bizim doğrudan bir payımız yok. Erdoğan bundan 16 yıl önce bir parti kurdu, bu parti 2002 yılında çoğunluk oyuyla seçildi ve sonrasında da demokratik seçimlere sunuldu. Erdoğan’ın başlangıç döneminin Almanya ile hiçbir ilgisi yok ama sonrasında geriye bakıldığında Almanya nerede hata yaptı diye sorabiliriz. Almanya Türklerin entegre olması için yeterince uğraşmadı. Bugün Almanya’daki Türkler hala Erdoğan’a oy veriyorlarsa, bizim onları yeterince entegre edemediğimizdendir.

»Almanya seçimlerini nasıl etkiler?
Alman seçmenlerini hissedilecek kadar bir etki yaratacağını sanmıyorum. Referandum seçim sonuçlarından da anlaşılacağı gibi Alman vatandaşı olan Türk asıllı seçmenlerinin hepsi Erdoğan taraftarı değil.