EKONOMİ

EBRD faaliyette bulunduğu bölgelerin 2023 büyüme tahminini düşürdü. Türkiye'nin büyüme tahminini 0,5 puan azaltarak yüzde 2,5’e çeken banka, ülkece ayrıca bu yılın ikinci yarısında kredi koşullarının sıkılaşmasının beklendiğini kaydetti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası menkul kıymet tesisine ilişkin uygulama talimatında değişikliğe giderek belirli bir limitin üzerinde kişisel kredi kartlarıyla yapılan nakit çekimi ve kuyum harcamalarının kredi türüne göre yüzde 30 oranında menkul kıymet tesisine tabi olmasına karar verildiğini duyurdu.

2023 yılı Ocak-Nisan döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 445,2 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 62,7 milyar TL ve bütçe açığı 382,5 milyar TL olarak gerçekleşti.

Cari işlemler dengesi, martta 4.48 milyar dolar açık verdi. Piyasalarda beklenti 5.2 milyar dolar açık olacağı yönündeydi. 12 aylık cari açık 54.2 milyar dolar olurken; net hata noksan kalemi 2.4 milyar dolar eksi yazdı.

TÜİK verilerine göre, işsiz sayısı 2023 yılı mart ayında bir önceki aya göre 4 bin kişi artarak 3 milyon 508 bin kişi oldu, işsizlik oranı değişim göstermeyerek yüzde 10 seviyesinde gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 21,8 oldu.

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı, 2021 yılında yüzde 18,1 iken 2022 yılı anket sonuçlarında 1,5 puan azalarak yüzde 16,6 oldu. Göreli yoksulluk oranı en düşük bölge yüzde 3,7 ile Gaziantep, Adıyaman, Kilis istatistiki bölgesi oldu.

Yılın başından bu yana 8 bin 580 liralık asgari ücretin alım gücü 6 bin 911 liraya düştü. En düşük emekli aylığının alım gücü 5 bin 802 liraya geriledi.

TÜİK verilerine göre, en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, 2022'de bir önceki yıla kıyasla 1,3 puan artarak yüzde 48'e yükseldi. En düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun aldığı pay 0,1 puan azalarak yüzde 6'ya geriledi.

TÜİK'e göre nisanda tüketici enflasyonu aylık yüzde 2,39, yıllık yüzde 43,68 oldu. ENAG'a göre ise nisanda tüketici fiyatları aylık yüzde 4,86, yıllık yüzde 105,19 oranında arttı.

Piyasada yaşanan döviz kıtlığı, serbest piyasada alış-satış makasını yüzde 6-7’ye çıkarınca, ihracat gelirini Merkez Bankası’na bozdurmak zorunda kalan ihracatçının kâr kaybı hızlandı. İş dünyası temsilcileri, ucuza bozdurup pahalıdan aldıkları döviz nedeniyle zor günler geçirdiklerini, bir an önce ihracatçı lehine makasın kapatılması gerektiğini vurguluyor.

Merkez Bankası döviz talebini kısıtlamak için talimatlarına yenilerini eklerken bankacılık sisteminin ‘sorunlu krediler’ riski de büyüyor. Şimdilerde sadece döviz mevduattan TL’ye dönüşüme odaklanan bankalar için bilançolarda büyüyen 803 milyar liralık sorunlu kredi hacmi önümüzdeki dönemin en önemli sorunlarından olacak.

İstanbul Ticaret Odası verilerine göre, İstanbul'un enflasyonu nisanda aylık yüzde 4,57, yıllık yüzde 62,46 oldu.