EKONOMİ

Hem ekonomik kriz hem yükselen konut kredileri yurttaşın ev sahibi olma hayalini bitirdi. Ülkenin birçok ilinde emlakçılar neredeyse yabancı yatırımcıya çalışır duruma geldi. Geçmiş yıllardaki “krediye uygun” ilanları yerini artık “vatandaşlığa uygun satılık konut” tanıtımlarına bıraktı.

Ağustos ayında inşaat maliyetleri temmuza göre hız kesse de artış sürüyor. Maliyetler, enflasyon ve dolardaki yükselişe bağlı olarak ay bazında yüzde 4,62, yıllık bazda yüzde 66,4 arttı. Bu dönemde malzeme endeksi ay bazında yüzde 5,82, yıllık bazda yüzde 52,18 yükselirken, işçilik endeksi ise yüzde 1,92, yıllık bazda yüzde 113,27 arttı.

Cari işlemler hesabı, ağustosta 619 milyon dolar açık verdi. Bu dönemde, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 6 milyar 149 milyon dolar fazla oluştu.

Sanayi üretimi, ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,1 ile beklentilerin altında artış gösterdi. Aylık bazda ise, yüzde 0,8 düşüş yaşandı. Sanayi üretim beklentisi, aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,7 artış yönündeydi.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi eşik değer 50,0’nin altında kalarak Eylül 2023’te 49,0 olarak gerçekleşti. Ağustos ayında da eşik değerin altında kalan endeks 49,1 olarak gerçekleşmişti. Türk imalatçılarının ihracat pazarlarındaki genel talep koşulları özellikle Avrupa’daki zayıflık nedeniyle eylül ile üst üste iki ay bozulmuş oldu.

SGK’nin yılın ilk 7 ayında verdiği açık, 18 yılda verilen açıktan daha büyük tutara ulaştı. İktidarın, ‘Kılıçdaroğlu batırdı’ iddiasında bulunduğu SGK, Ocak-Temmuz 2023 döneminde 29,1 milyar TL’lik açık ile yeni rekor kırdı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylülde ihracatın 22,7 milyar dolara yükseldiğini ve dış ticaret açığının 4,9 milyar dolar olarak gerçekleştiğini açıkladı.

TÜİK'e göre eylülde aylık enflasyon yüzde 4,75, yıllık enflasyon yüzde 61,53 oldu. ENAG ise eylülde aylık enflasyonu yüzde 6,24, yıllık enflasyonu yüzde 130,13 hesapladı.

Antalya Ticaret Borsası (ATB), eylül ayı Hal Endeksini açıkladı. Endekse göre, meyve fiyatında yıllık değişim yüzde 199,33 düzeyinde artarak 8 yılın rekorunu gerçekleştirdi. Meyvenin yıllık işlem miktarındaki yüzde 67,3’lük azalış, fiyattaki rekor artışa neden oldu.

İTO verilerine göre, İstanbul'un enflasyonu aylık bazda yüzde 5.46 arttı, yıllık enflasyon ise yüzde 73.18 oldu.

İhracat ağustos ayında, yüzde 1,6 artarak 21 milyar 615 milyon dolar, ithalat yüzde 6,9 azalarak 30 milyar 271 milyon dolar oldu. Böylece 12 aylık dış ticaret açığı 109,5 milyar dolara ulaştı.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun açıkladığı eylül dönemi verilerine göre açlık sınırı 13 bin 720’den 14 bin 542 liraya, yoksulluk sınırıysa 38 bin 273 liradan 41 bin 651 liraya yükseldi.