3700 YILLIK TABLET PİSAGOR’UN ADINI TAŞIYAN TEOREMİ İCAT ETMEDİĞİ ORTAYA ÇIKTI

Uzmanlara göre; adı bilinmeyen Babilli bir matematikçi trigonometriyi Pisagor’dan 1000 yıl önce keşfetti.

3700 YILLIK TABLET PİSAGOR’UN ADINI TAŞIYAN TEOREMİ İCAT ETMEDİĞİ ORTAYA ÇIKTI
Yayınlama: 08.02.2019
121
A+
A-

Uzmanlara göre; adı bilinmeyen Babilli bir matematikçi trigonometriyi Pisagor’dan 1000 yıl önce keşfetti. Babilli dahi genellikle Yunanlar ile özdeşleştirilen bu teoremi, diğer trigonometri tablolarıyla birlikte şimdi Plimpton 322 olarak bilinen bir kil tablete kaydetti. Şimdi ise bilim insanları 3700 yıllık tabletin içeriğinin modern bilgilerin de ötesine geçtiğini söylüyor.

The Guardian adlı İngiliz gazetenin verdiği bilgilere göre, Sydney’deki New South Wales Üniversitesi’nin (UNSW) araştırmacıları bulunan dört sütun ve 15 sıra çivi yazısının “dünyanın en eski ve en doğru işleyen trigonometri tablosu olduğunu; bununla beraber zamanında haritacılıkta kullanılabileceğini; tapınak, saray ve piramit inşaatlarının hesaplanmasında iyi bir araç olabileceğini” söyledi.

3700 yıllık Babil Plimpton 322 tableti New York’taki Columbia Üniversitesi’nin Nadir Eserler ve Yazıtlar Kütüphanesi’nde.

3700 yıllık Babil Plimpton 322 tableti New York’taki Columbia Üniversitesi’nin Nadir Eserler ve Yazıtlar Kütüphanesi’nde.

UNSW’den Dr. Daniel Mansfield bu konuda şunları dile getiriyor:

“Araştırmamız Plimpton 322’nin dik açılı üçgenlerin şekillerini açı ve çevreyi temel alarak değil, oranları temel alan yeni bir trigonometri türünü kullanarak açıkladığını gösteriyor. Bu büyüleyici matematiksel yapıt şüphe götürmez bir zekâyı gösteriyor […] Tablet üzerinde bulunan tablo dünyanın en eski trigonometri tablosu olmasının yanı sıra Babillilerin aritmetik ve geometriye olan farklı yaklaşımlarından ötürü tam olarak doğru olan tek trigonometri tablosu.”

Pisagor’un dik açılı üçgenlerde iki kenar karesi toplamının her zaman en uzun kenar karesine eşit olduğunu bulan ilk kişi olmadığı zaten biliniyordu. Tabletin asıl gizemi, yazanların tablette gösterilen sayıları neden sınıflandırmaya çaba harcadıkları.

Luis Teia önceki makalesinde Plimpton 322’nin muhtemel amacı hakkında şunları yazdı:

“Tahmin edilenin aksine, tabletin asıl amacının sayı teorisi sorusuyla alakası yoktu; amaç ‘çözülebilen’ bir matematiksel probleme veri bulma ihtiyacıydı. Hatta bu tabletin dik açılı üçgen problemleri üretip çözmede bir ‘öğretmen yardımcısı’ olduğuna inanılıyor. Şimdiki sınıflardan çok farklı bir ortama benzemiyor.”

,
Türkiye'nin siyaset, medya ve gerçekçi haberlerinin yer aldığı haber portalı