
ABD Başkanı Trump göreve başlayalı 7 ay kadar oldu. Seçileli ise 9 ay oldu. Özellikle kampanyasının Rus devleti ile seçim döneminde işbirliği yapıp, yapmadığının soruşturulması, özel müfettiş Robert Mueller tarafından, 16 ABD bağımsız savcısı ile görülüyor.
Washingonhattı’ndan İlhan Tanır’ın yazısında, “Trump’ın 23 gün görevde kalan ilk Ulusal Güvenlik Sekreteri Mike Flynn hakkında bir ‘Büyük Jüri’ kurulduğu daha önce öğrenilmişti. 3 hafta kadar önce ise Trump’ın kendisi hakkında da bir ‘Büyük Jüri’ kurulduğu öğrenildi.” denildi.
Öncelikle ”Büyük Jüri” veya ”Grand Jury” ‘komplo teorilerini” soruşturmak için kurulan bir komisyon değildir. Siyasi bir ‘cadı avı’ için kullanılmamasına azami dikkat göstermek için kurulması için çok kesin bazı kurallara sahiptir. Büyük Jüri’nin kurulması önemli olarak görülür çünkü bu Mueller’in bir ‘suç soruşturması’ nı açtığını gösteriyor. Bu da, Mueller’in ”suç soruşturması – criminal investigation’ açabilmesi için yeteri kadar kanıta sahip olduğunu göstermekte.
Bununla birlikte the New Yorker‘a konuşan emekli savcılara göre, Mueller’in ”Büyük Jüri” kurmuş olması bir ”iddiname” nin ortaya çıkmasının çok yakın bir zamanda olacağı veya kesinlikle karşımıza bir iddianame çıkacağı anlamını taşımıyor. Örnek olarak Clinton’ın email skandalı için de bir Büyük Jüri kurulduğu ama bu Jüri’nin hiç bir zaman mahkeme daveti veya ‘subpoena’ çıkarmadığı. Büyük Jüri’nin kurulmuş olması ayrıca Rusya soruşturmasının da aylarca, hatta yıllarca uzaması anlamına da gelebilir. Geçmişte Richard Nixon ve Bill Clinton döneminde kurulan Büyük Jüri’ler, soruşturma esnasında bu iki başkanı da komisyona çağırıp, bizzat başkanlardan olayları dinleyip, çapraz sorguya tutmuşlar. Büyük Jüri’ye ‘şüpheliler’ avukatları ile değil, kendi başlarına giriyorlar ve yalan söylemediklerine dair ‘yemin’ ediyorlar. Söylenenlerin yalan olduğu ortaya çıkarsa ‘adaleti engelleme’ suçlaması ile karşılaşmak işten bile değil.
Bundan aylar önce Virginia’nın Doğu Bölgesinde Mike Flynn için bir Büyük Jüri kurulduğu öğrenilmişti. Trump için ise kurulan Büyük Jüri Washington DC’de. Flynn, Trump’ın ilk Ulusal Güvenlik Başdanışmanı idi ve görevde sadece 23 gün dayanabildi. Flynn’in soruşturmasında ona 530 bin dolar ödeyen Türk İşadamı Ekim Alptekin’in çok önemli bir yer kapladığı, dahası Flynn’e gerçekte para ödeyenin Ankara hükümeti olup olmadığının Mueller tarafından tanıklara ısrarla sorulduğu geçtiğimiz hafta New York Times’da belirtilmişti.
Trump’ın Beyaz Saray’ının, yani ikametinin Washington DC olmasının burada Büyük Jüri’de kurulmasında büyük neden olduğu açık olsa da, DC’nin yüzde 90’lara varan oranda Demokrat olması ve Büyük Jüri’nin de DC’de ikamet edenlerden rastgele oluşacak olması, Trump’ın en yakın müttefiklerinden olan Kongre eski lideri Gingrich tarafından eleştirildiği ve bir endişe kaynağı olduğu biliniyor.
Soruşturmada birçok ‘tanığın’ dinlenmesine kesin gözüyle bakılırken, Washington muhabirlerinin aylarca bu tanıkların kim olduğunun peşine düşecek olması da her gün köşe kapmaca oyunlarının oynanacağı bir sürecin başlaması demek. Trump’ın bu aşamada Mueller’i kovması ise çok daha zorlaştı denebilir.
İşin kısası, uzmanların öngörülerine göre önümüzdeki aylar belki de yıllar boyunca Washington’da Trump’ın soruşturulması kesif bir bulut olacak Beyaz Saray’ın başına çökecek. Çok daha dramatik olaylar olmadıkça (askeri müdahale, savaş ve hatta nükleer savaş gibi vs.) Trump’ın ilk iki yılının soruşturma detaylarıyla zedeleneceği kesin gibi. 2018 Kasım’da ise ara seçimler var. Bu ara seçimler her başkan için ilk ve büyük bir test hükmünde olacak.